dinsdag

Zelf brood bakken

Zoals ik al eerder aangaf, wij bakken zelf al sinds 17 jaar ons brood. Helaas niet met de hand, dat is te zwaar voor me. Daarnaast kost dat ook veel tijd. Dat is leuk als je tijd hebt, maar veel mensen hebben of maken dat niet en willen wel gezond brood eten in plaats van fabrieksbrood met allerlei toevoegingen.

Dus, ik ga het hier niet hebben over met de hand bakken...
daarvoor verwijs ik je heel graag door naar de website van Levine
en dit geweldige boek : Paul Hollywood: 100 broodrecepten.

Met jullie ga ik het hebben over brood uit de broodbakmachine : kort : BBM

Er zijn diverse merken en prijsklassen.
Als je nog nooit zelf brood hebt gebakken en twijfelt of het iets voor je is, zou ik aanbevelen om te beginnen met een goedkoper merk of er eentje lenen van iemand. soms tref je ze ook bij de kringloopwinkel aan. De moeite waard om er af en toe even te gaan kijken.
En de kosten per brood ? ik bak ze voor € 0.70 per brood inclusief afschrijving machine en electriciteitverbruik. kijk ook eens op deze site
Maar denk je bij jezelf : ik ga ervoor, helemaal geweldig, .... dan is de Rolls Royce onder de BMM's de Panasonic.
Deze BBM heeft namelijk een fantastische feature... een apart vakje voor de gist, en voor de toevoegingen. Deze worden pas op een later moment in het programma toegevoegd aan je deeg.




BROOD BAKKEN

Om mooi luchtig brood te bakken heb je een lange kneed tijd nodig. Op elke BBM zit een kort programma (2 uur) dat prima werkt, maar het beste resultaat krijg je met de lange programma's : veel kneden en veel rusttijden.

Timer
Op bijna elke BBM zit een timer. zo kun je hem van te voren vullen op een moment dat het jou uitkomt en gaat hij vanzelf beginnen te kneden en bakken op het tijdstip dat jij wenst.
Hou er rekening mee dat je hem hoort. Wij bakken niet 's nachts, omdat wij alle geluiden in huis kunnen horen. Staat hij bij jou in een schuur of zit de keukendeur dicht, dan heb je daar geen last van.
Hou ook rekening met het afkoelen. Vers brood in de ochtend is natuurlijk heerlijk. Vooral in het weekend, want dan kun je hem warm snijden en meteen eten. Maar moet je naar je werk/school, dan is dat niet praktisch. Het brood heeft dan nog tijd nodig om af te koelen. Overigens, het snijdt ook veel beter als hij is afgekoeld. 
Daarom bak ik door de weeks eigenlijk altijd 's middags. (of je vult hem 's morgens en zet de timer op de middag). Hij kan dan afkoelen en dan doe ik hem 's avonds in de trommel voor de volgende ochtend.

Jodium
In brood zit zout met jodium. Dit heb je nodig voor je lichaam. Ga je zelf broodbakken, dan moet je bakkerszout gebruiken, dit is jodiumhoudend zout. Je vindt het o.a. bij de molen of online.

Suiker
Fabrieken doen suiker in hun brood, voor de caramelachtige kleur en de korst. Hoe bruiner het brood, hoe meer suiker. Het klopt dat suiker ook de werking van gist versterkt, maar als je verse gist(korrels) hebt, is dat helemaal niet nodig. Je kunt zien of de gist nog vers genoeg is als je even een papje maakt: gebeurt er niet veel meer, dan is de gist bijna dood. koop dan weer verse.
Wil je perse suiker gebruiken, neem dan bijvoorbeeld koudgeslingerde honing van de imker, een gezondere keuze...
Suikerbrood met bonkjes suiker raad ik zowiezo af, omdat deze de anti-aanbaklaag van je bakblik beschadigen. Wil je zo'n brood maken, maak dan het deeg in je BBM. haal het deeg er uit. en ga met de hand verder. (recept)

Gist/Zuurdesem
Brood kun je bakken met gist of zuurdesem. Deze laatste is veel werk en daar heb ik niet voor gekozen, omdat ik zelf geen last heb van gist. Heb je dat wel, en wil je met zuurdesem bakken, dan verwijs ik je graag door naar Levine.
Er is keuze uit verse gist en droge korreltjes gist. Verse gist is veel lekkerder, maar ook lastig verkrijgbaar en kort houdbaar. Je kunt het vinden bij een paar molens en warme bakkers die zelf nog brood bakken. Je kunt het evt. invriezen in kleine blokjes (ijsblokjesmal). 
Gemakkelijker is korreltjes gist. je kunt ze in zakjes van 7 gram kopen bij elke supermarkt, in pakjes vanaf 250gram bij molens en natuurwinkels, of, wat ik pas gedaan heb een potje mooie grote korrels van Doves Farm (link) . Deze bevalt me erg goed.
Doe af en toe een test of je gist nog 'leeft', door een papje te maken van gist en water. (dit geldt dus ook voor korrelgist!) als het een mooie groeiende bewegende massa wordt is de gist nog goed.

Houdbaarheid.
In fabrieksbroden zitten houdbaarheidsmiddelen. Je hebt er vast wel over gelezen. Er is onlangs nog een grote verontwaardiging geweest over de ingredienten ervan (artikel) . 
Ook zit er suiker in fabrieksbrood, vooral bij bruin brood - hoe bruiner hoe gezonder denken wij - en dat komt puur door de suiker. Men gebruikt caramel om een bruine kleur te verkrijgen.
Het is dus niet nodig om al die meuk in je brood te moeten eten.
Er zijn 3 oplossingen voor :
  • bak kleinere broden, zodat ze meteen op zijn
  • bak grote broden en vries een deel in
  • gebruik een fijngemalen vitamine C. tabletje voor extra houdbaarheid
Ingrediƫnten kopen
Je kunt het zelf helemaal bepalen. Bij de Aldi een pak bloem kopen voor een paar dubbeltjes en je zit voor een duppie op de eerste rij. Je kunt het zo gezond en duur maken als je zelf kiest. van goedkope bloem tot biologisch. van wit tot meergranen.
Zelf koop ik liever niet van die kant en klaar pakken van de supermarkt. ik meng het zelf. goedkoper en gezonder. Mixen kun je ook kopen bij veel molens. Geen molen in je buurt ? Maak er een paar keer per jaar een dagje uit van of koop het online bij een molen of bakwinkel. Google er maar eens op los.....

Groot of klein.
Een klein brood (300 gram meel) vind ik persoonlijk niet zo fijn bakken in de BBM. relatief veel korst, weinig zacht brood. Ik bak zelf dus vanaf 400 gram.
3 personen 400 gram meel
4-5 personen 500 gram meel

Bakblik vullen
Je zet altijd alle ingrediƫnten klaar. dat is het handigst. Als je het een aantal keer gedaan hebt, dan gaat het bijna vanzelf, maar voor het begin is dit even het handigst, dan weet je zeker dat je niets vergeten bent.
De volgorde is altijd : eerst nat, dan droog.
En let op : NOOIT gist en zout bij elkaar doen. zout doodt het gist.

ik ga uit van een witbrood van 500 gram voor dit voorbeeld :

optie 1 : (kan met timer)
ingredienten in volgorde in je bakblik doen :
270ml water
1 th. jodiumhoudend zout
60 ml (olijf) olie   of roomboter
1 verpulverd vit.C tablet
500 gr bloem
bovenop (of in het aparte vakje) 20 gram verse gist of 7 gram korrelgist.

optie 2 :
20 ml lauw water mengen met 7 gram korrelgist. laat dit papje een kwartiertje lekker groeien.
daarna : ingredienten in volgorde in je bakblikdoen :
250ml water
1 th. verpulverd vit. C tablet
1 th. jodiumhoudend zout
60 ml (olijf) olie   of roomboter
500 gr bloem
bovenop het gistpapje

EIER BROOD ( NIET op de timer !)
1 ei in de bak doen, en dan het gewicht blijven aanvullen met water tot 270 gram.
dus, een ei is ongeveer 50 gram, komt er nog zo'n 220 gram water bij.
dit zorgt voor een wat hoger brood met een wat cakeachtige structuur. heerlijk!

BRUINBROOD
Vervang de helft van de witte bloem door volkoren meel. hierdoor wordt het brood wel zwaarder en minder luchtig.



1 opmerking: